Kategoriler
Psikoloji Yerellik İlkesi Zihin Felsefesi

Zihinbilimlerdeki Cevapsız Sorular – II

Önceki yazıdan devam edelim. 4- Beyninin yarısı (bir yarım küresi) alınmasına rağmen, normal-üstü “zeka” gösteren, bir başka deyişle Binet IQ testinden 115 ve üzeri alan insanlar var. (Rowe, 1937; Hebb, 1939; Karnosh & Gardner, 1940; McFie, 1961; Griffith & Davidson, 1966) Bunun da ötesinde, Fransa’da bir adamın beyninin sadece %10’u sağlam durumda, ancak IQ testinden […]

Kategoriler
Psikoloji Yerellik İlkesi

Zihinbilimlerdeki Cevapsız Sorular

Başlığı “açık sorular” diye düşünmüştüm, biraz “click-bait” olsun istedim. Ama aslında “click-bait” de değil, birazdan sıralayacağım sorular gerçekten cevapsız. Böyle bir projeye giriştim, literatürdeki bazı soruları listeleyeceğim. 1- Molyneux problem: Doğuştan kör birisi, gözleri açılırsa, “küp” ve “küre”yi ayırt edebilir mi? Bunu ilk soran kişi 1689’da bir mektup ile John Locke’a soruyor. Locke “hayır” diyor […]

Kategoriler
Bilim Felsefesi Felsefe Psikoloji

Bilimlerin Gelişmişlikleri

Bilim dediğimizde aslında iki şeyden bahsediyoruz. Birincisi kavramsal bir yönelim (veya arayış veya yöntemler bütünü), ikincisiyse bunun pratik çıktıları. Bilim felsefecileri bu ikisinin farkını ifade edebilmek için genelde “Science” derler kavramsal olana büyük S ile. Bu yazıda bu anlamıyla bilimden bahsetmeyeceğiz. Pratik bilimlerin gelişmişliklerine dair bir şeyler söyleyeceğiz. Elbette pratik bilimler dediğimiz şey, “Bilim” diye […]

Kategoriler
Felsefe Psikoloji

Ruh-Beden Ayrımı Üzerine

Aristoteles “Hayvanlar Üzerine”de (On Animals, De Animalibus) diyor ki “zihinsel” dediğimiz becerilerin hepsinde “bedensel” bir yön vardır ve tersi de geçerlidir. Yani hiçbir eylem sadece zihinsel veya bedensel değildir. Yine de “zihin” ve “beden” ayrımı yaparız. Çok sorgulamayız bu ayrımı yaparken. Düşünmek, istemek, korkmak, inanmak, güvenmek gibi haller zihinseldir. Koşmak, atlamak, fırlatmak, uyumak gibi hallerse […]

Kategoriler
Psikoloji

“Kendimi Geliştireceğim”

Bazen çok söylenirim ama yakınmayı hiç sevmem. Söylenirken bile kendime söylenirim ekseriyetle. Mızmızlanmaya tahammülüm yoktur. Ve bir şeyden kaçıyorsanız o şey sizi bulur. Etrafım sürekli mızmızlanan tembel insanlarla dolu. Aslında hepimizin etrafı dolu çünkü koca bir nesil mızmızlanan tembeller olduk. Adama bakıyorum, ne zaman görsem “kendimi geliştireceğim” diyor. Ters giden her şeyden bu şekilde kurtulacağına […]

Kategoriler
Psikoloji İlişkiler

Dırdır – II

Dırdırın semiyotik analizi

Kategoriler
İlişkiler

Dırdır

Dırdır ne yazık ki gerçek bir şey. Kadını erkeği yok. Gerçekten dırdır diye bir şey var. Ve çok güçlü bir silah. İngilizcesi nagging. Biraz daha anlamı belirlenmiş bir şey aslında “dırdır” kelimesine göre. Bizde alanı pek çizilmemiş. Bir Amerikalı eşine hemen diyor mesela bu nagging diye. Biz dırdır kelimesini hakaret olarak algılıyoruz ve dırdır yapıldığı […]

Kategoriler
Psikoloji

Ruh, Beden ve Zihin

Günümüz zihin teorileri ruh ile pek uğraşmıyor. Ancak, ruh-beden ayrımını da aşabilmiş değil birçok düşünce ekolü. Düşünceyi veya ruhu veya zihni, halen maddeden ayırıyoruz. Örneğin, işlevselci yaklaşım diyor ki zihin maddenin bir fonksiyonudur. Madde zihni üretir. Burada hala bir ruh-beden ayrımı var farklı bir isimle gizlense de. Madde zaten zihindir. Madde ve zihin veya ruh […]

Kategoriler
Felsefe Psikoloji

Müzmin Mutsuzlar

İnsanlık eskiden daha ufak tanrılar tahayyül ederdi. Tek bir tanrının güçleri bir sürü tanrıya pay edilmiş. Sonra yetmemeye başlamış bu eksik tanrılar. Bu ufak tanrılar yetmedi çünkü insanın beklentisi, arzusu, derdi, tasası bir türlü bitmedi. Hep daha güçlü daha bilge bir tanrı tasvirledi kafasında ama istekleri öyle bir noktaya geldi ki her şeyi gören her […]

Kategoriler
Felsefe Psikoloji

Semiyotik

Semiyotik denince çok büyülü bir şeyler tahayyül ediliyor. İşaret bilimi. İşaret ne peki? Buna cevap vermek için biraz geriye gitmemiz gerekiyor. Charles PEIRCE 1867-8’de diyor ki “tüm düşünsel süreçler işaretler aracılığıyla olur”. İşaret ise her şey olabilir. Bir görüntü, bir ses, bir teori, bir kelime… Bunların hepsini işaret olarak kullanıyoruz günlük hayatta. Spesifik bir sese […]

Kategoriler
Felsefe Psikoloji

Thomas Reid

Yıllardır ufak ufak denk gelirdim Thomas REID‘e, biraz da okurdum. Ancak yakın zamanda ciddiyetle okuma şansı buldum. An Inquiry into the Human Mind okuyorum. REID abimiz İskoç. 1710 doğumlu. HUME‘dan 1 yaş büyük; KANT‘tan 14. Aynı dönemde yaşıyorlar ve eserler veriyorlar. KANT‘ın HUME‘dan etkilendiğini biliyoruz, “Beni dogmatik uykumdan uyandırdı” diye anlatır kendisini. Lakin REID okudu […]

Kategoriler
Psikoloji

Odaklanma

Otçulları gözlemledikçe fark ediyorum ki çok daha dağıtık bir dikkatleri var. Aynı anda 7-8 şeye birden belki de odaklanmaya çalışıyor. Sürekli bir kulağı çalılarda, bir gözü siluetleri seçiyor… Her an kaçması gerekebilir ve ne zaman kaçmasının gerekeceğini söyleyecek şey gözleri, kulakları, burnu… Sürekli hepsini birden dinlemek zorunda. Sonra avcıya bakıyorum. Avcı burnuyla koku almış ve […]