Kategoriler
Psikoloji

Seri Katil Nedir?

33 ergeni öldürüp evin bodrumuna gömen Gacy dışarıdan bakıldığında sıradan bir aile babasıydı. Seri katil fikrine ne kadar aşinayız? Görsek tanır mıyız?

Seri katili tanımlamak çok zor. Hatta “seri katil” tabirinin tarihini netleştirmek bile zor. Hukuki açıdan da zor, psikolojik açıdan da. Hukuk terminolojisi ve popüler kültürdeki yeriyle ilgili bir analize buradan ulaşılabilir.

Psikolojik olarak da zor ama psikolojinin ne alakası var ki? Bir katilin psikolojik olarak nasıl sınıflandırılacağı gerçekten önemli midir? Evet önemlidir ve kanıt toplamaktan yargıya kadar her aşamada suçlunun psikolojisini anlayabilmek yetkililerin işini kolaylaştırır. Eğer suçlunun motivasyonunu anlarsanız daha rahat yakalarsınız, nasıl bir dilden hoşlandığını anlarsanız daha kolay itiraf alırsınız…

Bu yüzden hem “seri katil” sınıflandırması hem de bu sınıflandırmanın içine girenlerin özgün psikolojileri önemlidir. Bugün sadece bu sınıflandırmaya genelde kimlerin girdiğine bakacağız. Farklı katillerin psikolojilerini, dürtülerini vs ise ayrı ayrı yazılarda incelemek istiyorum.

Seri katil (serial killer) tabirini iddia odur ki ilk olarak FBI’ın doğrudan bu tip cinayetler için kurduğu birimdeki ajan Robert Ressler bulmuştur. Bu tabirle anlatılmak istenen belli bir tip katildir. Sadece birden çok kez öldürmesi veya belli bir vahşet seviyesinde olması değildir olay ve çoğu kez bunlar alakasız olmuştur. Sadece bir cinayet işleyen “seri katiller” de vardır, çok vicdanî diyebileceğimiz yöntemlerle öldüren de.

Yine de sözlük şeklinde tanımlamak istersek, seri katiller uzun sayılabilecek zamansal aralıklarla üç veya daha fazla kişiyi öldürmüş kişilerdir. Yani bir markete girip de herkesi vurmak seri cinayet değil, ona “mass murder” yani hemen hemen “toplu cinayet” diyorlar. Bunlar elbette sadece isim ancak bu isimlerin verilme sebepleri var. Bu yazı dizisinde de zaten temel amacımız seri katil psikolojisinin temel ortaklıklarını irdelemek.

Sözlük tanımının ötesine geçersek, seri katiller genelde bir tür “ihtiyaç” veya “arzu” ile dürtülenip bu cinayetleri işlerler. Suçlarında benzer yöntemler kullanırlar. Bir takım ritüelleri olabilir hem suç öncesi hem suç işlerken hem de sonrası için. Bunların hepsine birkaç örnek verip kafalardaki soru işaretlerini kaldıralım.

Öncelikle ritüellere bakalım. “Ritüel” deyince insanların aklına bir ateşin karşısına geçip bir takım simgelerle falan oynamak gibi acayip şeyler geliyor ancak seri katillerin ritüellerinin bazıları gerçekten bu türden olsalar da çoğu basit rutinler. Rutin yerine ritüel diyorum çünkü sıradan olmanın ötesinde özgün bir yön var bu ritüellerde. Örneğin kurbanı seçme şekli. Jeffrey Dahmer doğrudan cinsel olarak etkilendiği erkekleri hedef alırdı, Ridgway hayat kadınlarını, Israel Keyes ise herhangi bir yere gider ve orada kiminle karşılaşırsa onu öldürürdü. John Wayne Gacy iş ilanı verip gelen genç erkekleri kandırıp öldürürdü. Bunların hepsi suça ve suçluya dair bir şeyler söylüyor.

Kurbanı seçmenin ötesinde de ritüeller var elbette. Bazıları özel çantalarla geziyorlar suç işleyecekleri zaman, özel kıyafetleri var, çantalarında özel aletler var. “hit-kit” veya “murder-kit” deniyor bunlara. Bu da elbette pratik kullanımın ötesinde bir tür ritüel. Suçu suçluya bağlayan bir tür detay.

Kurbanlarına yaptıkları cinsinden de elbette fark ediyor bu katiller. Öldürme şekli, işkence edip etmemesi, cinsel saldırı olup olmaması, öldürdükten sonra bedene yaptıkları, bedeni bıraktığı yer… Hepsi suçu işleyen kişinin çapraşık düşüncelerine ışık tutuyor soruşturma esnasında.

mlrd-1.png

Detektifler bir olay mahaline geldiklerinde ellerinde çok fazla şey olmuyor çalışacak. İşte bu yüzden üstte bahsettiğim türden ritüeller, suçu özgün kılan detaylar arıyorlar ve bu detayları birleştirerek katilin profilini çıkarmaya çalışıyorlar. FBI Profiling tekniklerine de ileride değiniriz, şimdi konumuza geri dönelim.

Bazı ritüeller gerçekten de kelimenin hakkını verecek kadar ayrıntılı düşünülmüş ve iğrenç olabiliyorlar elbette. Dahmer öldürdüğü kişilerin kemiklerinden bir sunak yapmayı düşünmüş hatta planını çizmiş, poliş sorgusunda da verdikleri bir kağıda tekrar çiziyor. Neden yaptığını kendisi de bilmiyor. Bir çeşit saygı dürtüsüyle yaptığını iddia ediyor. Öldürdüğü kişilerin kemiklerinden yapılmış bir sunak ve onun önünde günah çıkaran veya günahlarının affı için dua eden bir Dahmer. Grotesk bir görüntü.

Bir tür “arzu” veya “ihtiyaç” olduğundan da bahsettik bu suçların. Bu ikisini tanımlamak aslında ayrı birer yazıyı hak ediyor ancak kısaca bir çeşit dürtülenme olarak görebiliriz aslında bu insanların hareketlerini. Dürtü kelimesi akla “düşünülmemiş, üzerine kafa yorulmamış” gibi anlamları da getiriyor ancak bazı katillerde bu dürtüler gayet de planlı ve ince elenmiş oluyorlar. Bu da aslında bizi FBI profil yöntemlerini anlatırken değineceğimiz organize-dağınık katil ayrımına getiriyor. Dürtülerini idare edebilen, onları yönetebilen seri katiller gerçekten de filmlerdekiler kadar zekice olmasa da çok ayrıntılı planlar hazırlayabiliyorlar. Yani bazı seri katillerle tanışsanız herhangi bir şeyin yanlış olduğunu bile fark etmezdiniz. Bundy genç kızları kolayca tavlardı, Dahmer’ı tüm okul tanır severdi, Kemper suç işleyemeyecek kadar aptal ve naif görünürdü, Gacy ve Keyes gibi adamlar aile babası olarak yıllarca yaşadılar. Keyes teslim olduğunda ilk isteği tüm bunları kızının duymaması olmuştu.

Özetle, “seri katil” basit birkaç cümleyle tanımlanamayacak kadar geniş ve girift bir alan. Okudukça, vakaları ve kişileri inceledikçe aklınızda çok tutarlı bir yapı oluşuyor ancak bunu birisi gelip doğrudan birkaç cümleyle özetleyemez. Mecburen ayrıntılara, örüntülere, teorilere, yöntemlere, olaylara bakacağız ilerleyen yazılarda.

Bir sonraki yazıda görüşmek üzere. Birkaç link bıraktım yazıya, iyi araştırmalar hepinize.

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Google fotoğrafı

Google hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Connecting to %s

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.